Home / Fochteloërveen / Actueel /
Dit broedseizoen drie kraanvogelkuikens groot

Hoewel het aantal broedparen in het FochteloŽrveen een paar jaar toenam, viel het broedsucces de afgelopen twee jaar tegen. In 2016 ziet het er iets beter uit. Er zijn 7 broedparen en een 1 territoriumpaar in het hoogveengebied. Twee ervaren paren brengen 3 jongen groot. Gemiddeld is dat 0,4 kuiken per broedpaar (n=7).  

Minder broedparen en minder kraanvogels
Normaliter keren broedparen jaren achtereen op dezelfde plek terug. Dit voorjaar echter blijven drie paar kraanvogels weg. Eťn paar is in het broedseizoen van 2015 al vertrokken, waarschijnlijk door de onrust op de foerageerplaats bij Assen. Een tweede paar vertrok in de winter van dat jaar, vermoedelijk als gevolg van de werkzaamheden tot laat in de avond, midden in het hoogveen. Een derde paar is aanwezig in het voorjaar van 2016, maar daarna vertrokken, mogelijk als gevolg van concurrentie.

Al eerder werden deze twee vaste broedparen uit het broedgebied verjaagd door nieuwe paren of terug gedrongen in een klein gebied. Een paar dat overwinterde, bleef en nam de plek in van een paar dat vertrok in de winter. In de broedtijd is er landjepik met de dominante buren, als beide de legsels hebben verloren in het plangebied.  


Vrouw met kleurringen met partner (2de en 3de vogel van links) wordt omringd door dominante kranen op de baltsplaats en vertrekt. Februari 2016

Dit voorjaar zijn er nog enkele andere paren en wat pubers. Ook het vrouwtje met kleurringen is terug, met partner. Ze worden verjaagd op de baltsplaats en zitten een paar maand later bij Aurich in het noorden van Duitsland. Al vroeg in het seizoen werd door de vaste bewoners duidelijk gemaakt dat nieuwe paren ongewenst zijn.

Gewoonlijk is het lang met elkaar oplopen, veren opzetten, imponeren en schijnpoetsen, maar nu werd het vlot afgehandeld met trappen naar de indringers. De buurparen kennen elkaar door en door en het verjagen zorgt dat de gelederen gesloten blijven.

In 2014 en 2015 waren er tientallen pubers in het broedgebied die ook geregeld voor onrust zorgden. Pubergroepjes waren er in 2016 niet, wel zijn er twee solitaire kraanvogels en wordt onregelmatig een groepje van 3 en 5 gezien.   

Nat en droog beÔnvloeden broedproces en -succes
Er wordt hard gewerkt aan het herstel van het hoogveen. Wijken en sloten worden gedempt en waterkerende kades geplaatst. Het regenwater wordt langer vastgehouden en geleidelijk afgevoerd. Afgelopen winter en voorjaar is tussen Bovensmilde en Veenhuizen gewerkt. Wijken zijn veranderd in dijken, compartimenten zijn kleiner gemaakt en opslag van struiken en bomen is gekapt. Plaggen zijn losgesneden. Om dit te doen, moet het waterpeil omlaag en staat het plangebied in maart vrijwel droog. De kraanvogels in het plangebied moeten daarom op zoek naar alternatieve broedplaatsen.

In april wordt water uit de Vloeivelden het plangebied ingepompt, zodat de plaggen gaan drijven en veenmosgroei wordt gestimuleerd. Door de zware buien eind april, staat het waterpeil al weer vlot op hoogte. Een paar dat zich laat in het broedseizoen vestigt, bouwt er een nest. Gelukkig is het broedgebied goed afgesloten, nu de wijken zijn veranderd in dijken.

Ondanks voldoende neerslag in de winter, staat ook het waterpeil in het Compagnonsveld 30-40 cm lager dan de jaren ervoor. Door de verlaging van het waterpeil is de broedplaats van de kraanvogels ongeschikt gemaakt. Als gevolg hiervan was het broedpaar besluiteloos en kwam het regelmatig in conflict met buurparen. Uiteindelijk wijkt het paar uit naar het grote veen om te nestelen.

Verder was het goed nat in het hoogveen. Eťn van de nesten liep zelfs bijna onder water, door de aanhoudende regenval eind april. Het nest was 40 cm hoog en is waarschijnlijk opgehoogd, toen het water de kranen aan de lippen stond. De meeste nesten lagen op eilandjes (71%), mogelijk als reactie op de aanwezige grondpredatoren.

Het late paar ďzwartstaartenĒ met kuikens van enkele dagen oud op 31 mei in het FochteloŽrveen, gefotografeerd vanuit een boom op grote afstand.

Eťn paar verliest een legsel; twee andere paren verliezen een legsel en een nalegsel in het plangebied. Vier paar kregen samen 7 kuikens. De eerste 2 kuikens krijgen te maken met stevige hagelbuien die het landschap eind april wit kleuren. Dit overleven ze, maar ťťn van de kuikens is verdwenen rond de 6 weken oud.

Een tweede paar broedde voor het eerst succesvol en had 1 kuiken, dat na 2 en halve week niet meer werd gezien. Een derde paar dat broedde, verloor beide kuikens, waarschijnlijk al de eerste week.

Een vierde paar maakt het einde van het seizoen spannend. Tijdens de broedvogelinventarisatie in het hoogveen worden duetten, roepen en een invallende vogel waargenomen, maar steeds op afstand.  De ouders laten zich daarna niet meer zien buiten het gebied, dus het moet goed zitten. Toch duurt het lang voordat er uitsluitsel is.



Eťn van de kraanvogelwachters komt de familie met 2 flinke kuikens op 16 juli tegen op het fietspad. De familie zoekt eten in het hoogveen, het Compagnonsveld en het boerenland. Het paar weet langs de rasters te komen, en steekt de weg over om te eten in het boerenland. Deze late verrassing was een mooie opsteker zo aan het eind van het seizoen.      


Kraanvogelpaar met 7 weken oude kuikens in de extensieve randzone van het veen in juli 2016.



delen






contact
tags
Bureau De Kraanvogel
FochteloŽrveen 10
8428 RR Fochteloo
0516-588589
Het Waait
Twelloseweg 10a
7439 AS Steenenkamer
0570-618989