Home / Fochteloërveen / Actueel /
Goed klauwierenjaar FochteloŽrveen!

Begin vorige eeuw was de grauwe klauwier in Drenthe een broedvogel die talrijk voorkwam. De veranderingen in de landbouw zijn de belangrijkste oorzaak voor het verdwijnen van deze soort. Natuurgebieden zijn voor zeldzame soorten vaak de laatste strohalm. In het Bargerveen zat jarenlang een groot deel van de Nederlandse populatie grauwe klauwieren, net zoals paapjes zich beschermd wisten in het FochteloŽrveen.


Vrouwtje grauwe klauwier, juli 2014.

Tussen 1970-2006 wordt de grauwe klauwier, met een gemiddelde van 0-3 paar, in het FochteloŽrveen gerekend tot een zeldzame broedvogel. Vanaf 2007 worden de omstandigheden in en rond het veen langzaam steeds gunstiger en met name in het afgelopen jaar zien we een prachtige ontwikkeling!

Methode
De gevolgde werkwijze van 2007-2014 wijkt af van de BMP-methode en geeft veel meer aanvullende informatie. In de periode juni/augustus zijn telkens twee tot tien rondes gelopen of gefietst in het onderzoeksgebied. De totale oppervlakte bedraagt ca. 3.000 ha: het FochteloŽrveen, inclusief de randzone. Tientallen uren zijn geÔnvesteerd om de broedparen in kaart te brengen en te volgen. Van een deel zijn nestboom, legselgrootte en jongen genoteerd. De meeste waarnemingen zijn van afstand gedaan; in juli/augustus is bij alle paren gecheckt of er jongen zijn uitgevlogen.  


Braamstruweel is een geliefde broedplaats van de grauwe klauwier, FochteloŽrveld 2014.                     

Toename begint na braaklegging landbouwgronden
De braaklegging van honderden hectares landbouwgrond in het FochteloŽrveld met zeer extensieve begrazing verandert de aanblik van het gebied. Struweel en jong bos verschijnen en het effect is meteen zichtbaar: in 2007-2011 broeden er 2-7 paar grauwe klauwieren.

In 2011-2012 worden kades in en om het FochteloŽrveld aangelegd. Water uit het hoogveen stroomt het FochteloŽrveld in. Tientallen hectares staan een deel van het jaar onder water. Het merendeel van de vlieren sterft af. Het aantal paren grauwe klauwier neemt hier af, omdat neststruiken verzuipen. Op de droge delen zet de successie zich echter door en groeit nieuw (braam)struweel. Het jaar 2014 is dan ook een verrassend goed jaar voor de grauwe klauwier. 
 

Zitpost mannetje FochteloŽrveld, 2014

18 paren in 2014
Blij word ik bij de aanblik van de eerste man klauwier die in mei libellen uit de lucht grist. Ze zitten pal achter mijn huis, dus hoor je het geklaag van de mannetjes in de tuin. De vrouwtjes volgen en al snel daarna zijn paartjes onafscheidelijk. Vrouwtjes worden gevoerd en verleid; mannetjes vechten elkaar de tent uit.

Een voorbode die uitkomt: op rondes in 2014 tel ik maar liefst 18 paren, van wie er zeker 17 hebben gebroed! Daarvan zitten er 15 in de extensief beheerde randzone en 2 in het hoogveen. Ook zijn er enkele solitaire mannetjes. Een toename was verwacht, maar deze explosieve toename is opmerkelijk. Opnieuw wordt hier het bewijs geleverd dat grootschalige braaklegging met extensieve begrazing werkt.

Nesten
Er zijn nesten gevonden in zes verschillende struiken en bomen. Geregeld was braam in de nestboom te vinden. De nesten zitten net boven de grond tot in de top van een struik op 0,3Ė3 meter hoogte. De legselgrootte is 4-6 eieren en telt een gemiddelde van 5 eieren (inclusief nalegsels). Van tien paren die zijn gevolgd, vloog 2,9 jongen uit.

Circa 50% van de paren had een nalegsel. Het broedsucces daarvan is een stuk minder dan van de eerste legsels. Van 17 broedparen met nest zijn bij 13 paren (76%) uitgevlogen jongen gezien van een legsel of nalegsel.

Op ťťn plek van 7 ha zat een cluster van 5 paar, terwijl daar in 2013 geen enkele werd gezien. De waterstand is hier dit jaar hoger. In de zomer van 2013 werd dit gebied met schapen begraasd, maar in 2014 niet. Er staat een dichte vegetatie van grassen, pitrus en plukken met ruigtekruiden. Oude bomen en opslag aan de rand van het gebied zijn afgelopen winter gekapt.

Door het gedrag van de afzonderlijke paren te volgen met geregelde bezoeken, krijg je een goed beeld van het aantal paren. Dan zie je al snel of er een nest wordt gebouwd, of er wordt gebroed, of het nest is mislukt of dat er jongen zijn, enzovoort. De afstand tussen de nesten bedraagt enkele tientallen meters.

Half juli tot eind augustus foerageren paren met jongen in de territoria. Ook de paren zonder jongen zitten er begin augustus nog (er vanuit gaand dat het om dezelfde paren gaat). De dichtheid loopt op tot 3 klauwieren per hectare. Het voedselaanbod is goed, met veel soorten van verschillende groottes. Na een hele dag met regen zie ik eenmaal een mannetje met een muis als prooi. Ook in een ander territorium hangt een muis opgespietst.  


Succesvol uitgevlogen nestje grauwe klauwier.   
             

Kleurringen
In 2014 zijn ook drie exemplaren met kleurringen waargenomen. Uit de gegevens blijkt dat het gaat om een mannetje uit de Gasselterduinen (19 km afstand) van 4 jaar oud, die ook in 2013 hier in het gebied is gezien en een vrouwtje van vier jaar oud uit Amen (12 km afstand). Van de derde (weer een mannetje) ontbreken enkele ringen, zodat de herkomst onbekend is.
 


delen






contact
tags
Bureau De Kraanvogel
FochteloŽrveen 10
8428 RR Fochteloo
0516-588589
Het Waait
Twelloseweg 10a
7439 AS Steenenkamer
0570-618989